Simmerblau Rebalancing Burnout Coaching Trainingen

Het onderbuik-gevoel...

maandag 26 oktober 2015 | Onderwerpen: brein, darmen, onderbuikgevoel, serotonine, buik, moed | Reageer

Het onderbuikgevoel: vertrouw er maar op!

Onze buik is een uiterst gevoelige waarnemer; het reageert onmiddellijk op indrukken, spanningen en emoties. Hebben we “vlinders in onze buik”, dan voelen we ons euforisch, licht en positief. Wanneer we gespannen zijn voelen we vaak buikpijn. Een teleurstelling moeten we “verteren”. We zijn vaak geneigd om datgene wat we voelen niet zo serieus te nemen - zeker niet als het subtiel is- omdat we geleerd hebben om meer waarde te hechten aan de redeneringen van ons verstand. Toch kan het heel inspirerend zijn om je meer te laten leiden door je gutfeeling, of - op z'n Nederlands- je onderbuikgevoel.


In onze buik wordt het grootste deel van de ruimte bezet door de dunne darm en de dikke darm. Het darmstelsel heeft een totale lengte van maar liefst 7 meter! De darmen zijn hol en bestaan uit gespierde wanden die het vermogen hebben om met speciale bewegingen (de zogenaamde darmperistaltiek) het voedsel te kneden en met golfbewegingen te stuwen van maag naar anus. Onderweg worden alle nuttige voedingsstoffen opgenomen en dat wat niet bruikbaar is, daar ontlasten we ons uiteindelijk van. Het darmstelsel levert dagelijks een topprestatie als het gaat om de spijsvertering. Maar de darmen betekenen meer voor ons dan alleen het verteren van voedsel. Ze spelen een grote rol in ons afweermechanisme én er is een rechtstreeks verband tussen de toestand van onze darmen en ons gemoed.



Zenuwcellen in de darmen: het tweede brein

Naar schatting bevinden zich zo’n 200 miljoen zenuwcellen in onze darmwand. Dat is een ongelofelijke hoeveelheid. En wat zo bijzonder is, is dat de celtypen, de receptoren en de actieve stoffen van de zenuwcellen in onze darmen nagenoeg identiek zijn aan die van onze hersencellen! Michael Gershon van de Columbia University in New York heeft in zijn onderzoeken laten zien dat psychische processen en de spijsvertering veel nauwer met elkaar zijn verbonden dan tot voor kort werd aangenomen. Bij bepaalde ziekten zoals Alzheimer en Parkinson werd zelfs vastgesteld dat in het darmstelsel dezelfde celbeschadigingen terug te vinden zijn als in de hersenen! Niet voor niets noemen de onderzoekers onze darmen het “tweede brein”.


De zenuwactiviteit in onze darmen is autonoom. Dat wil zeggen dat het buiten ons bewustzijn om gaat. De darmen geven zelfstandig instructies aan buurorganen, coördineren het afweermechanisme, de peristaltiek en werken uiterst georganiseerd samen met de bloedomloop en andere systemen. Daarnaast is er een “hotline” tussen de zenuwactiviteit in de buik en in het brein. Deze communicatielijn is de Nervus Vagus, een grote zenuwbaan. Hij loopt van de hersenen, door de keel, langs de slokdarm, door het middenrif naar de darmen.


Wanneer zich giftige stoffen in ons lijf bevinden, dan detecteert het darmbrein gevaar en stuurt onmiddellijk waarschuwingssignalen via de Nervus Vagus naar de hersenen. In noodsituaties moeten ook je hersenen klaar zijn om actie te ondernemen. We gaan bijvoorbeeld naar het toilet omdat het nodig is dat we vroegtijdig de spijsvertering onderbreken en de inhoud –in de vorm van diarree- kunnen lozen. De samentrekkingen in de darmen die daarvoor nodig zijn worden direct in werking gezet.


Signaalstoffen tussen buik en brein

In de darmwand worden bij elke samentrekking wel 40 verschillende signaalstoffen afgescheiden die opgepikt worden door de zenuwcellen of afweercellen. Een groot aantal zijn psychoactieve stoffen; stofjes die invloed hebben op stemming of gedrag zoals serotonine, dopamine en andere lichaamseigen opiaten. Serotonine is ook wel bekend als het “gelukshormoon” en deze wordt voor 95% in de darmwand samengesteld en opgeslagen. Geen wonder dus dat wanneer onze darmen in goede conditie verkeren, wij ons prettig voelen!



Stress

Wanneer onze hersenen tijdsdruk of irritatie signaleren, dan ervaren wij dat als stress. Stress kost veel energie en deze energie lenen de hersenen vooral van het spijsverteringskanaal, aldus Giulia Enders in haar boek “De mooie voedselmachine”. Via zenuwbanen komt het bericht in het spijsverteringsstelsel binnen dat verteld dat er een noodsituatie is. Dit leidt tot een toename van maagsap-productie en een toename van beweging en krampen in de darmen. De darmen gaan tijdens de stressperiode energie besparen wat leidt tot productie van minder slijmstoffen (die de darmwand beschermen) en een verminderde doorbloeding van de darmwand. De darmen worden daardoor vatbaarder voor ontstekingen en werken minder effectief. Stress zorgt dus voor een grote belasting van je darmen. De overbelaste darmen hebben vervolgens weer invloed op je welzijn. Depressie en angststoornissen kunnen een gevolg zijn, zeker wanneer de stress langdurig aanhoudt.


Goede bacteriën

Behalve de enorme hoeveelheid zenuwcellen bevinden zich in onze darmen ook een enorme hoeveelheid bacteriën. Dit wordt de darmflora genoemd. De darmflora helpt mee met de voedselvertering. Het is belangrijk dat er voldoende goede bacteriën in het darmmilieu zijn zodat verkeerde bacteriën kunnen worden bestreden.


Antibiotica bestrijden bacteriën en kunnen daarom schadelijk zijn voor de darmflora en zelfs leiden tot perioden van depressies gedragsveranderingen. Hoewel dit een intrigerend onderzoeksgebied is, is hierover ook nog veel onduidelijk.


Gezonde darmen leveren veel voordelen op!

Het darmbrein is dus een volwaardig werkend zenuwstelsel, dat niet voor niets door onderzoekers het tweede brein wordt genoemd. Als je je goed wilt voelen is het dus aan te raden om eens kritisch te kijken naar alles wat je tot je neemt: niet alleen voeding, maar ook indrukken en prikkels uit je omgeving!


Een evenwichtig darmmilieu betekent een goede gezondheid, een optimaal afweersysteem én een goed humeur! Als toegift op een gezond darmmilieu kun je ook meer moed ervaren. Wanneer iemand the guts heeft bedoelen we dat iemand moedig is, zijn ingevingen vertrouwt en zich niet laat tegenhouden door angst en verstandelijke redeneringen. Vertrouw dus maar op dat onderbuikgevoel!


- chris dijkstra | simmerblau | oktober 2015 -


Dit artikel is gebaseerd op teksten van:
Wouter de Jonge, hoogleraar Experimentele neuro-gastroenterologie
Wilfried van Walt van Praag, arts Natuurgeneeskunde
“De mooie voedselmachine” door Gulia Enders, schrijfster en onderzoekster
“Anatomie & fysiologie” door H. Martini en E. Bartolomew

Wil je reageren op "Het onderbuik-gevoel..."?