Simmerblau Rebalancing Burnout Coaching Trainingen

Schouders, status en spanningen.

maandag 24 november 2014 | Onderwerpen: schouderpijn, spanning, status, ademhaling, ontspanning, eigenwaarde, wilskracht, rebalancing, kracht | Lees de reacties

De relatie tussen de schouderstand en het gevoel van eigenwaarde.

In mijn praktijk heb ik aan verschillende cliënten met schouderklachten gevraagd waar hun schouders voor staan. De antwoorden die ik hoorde waren o.a. “stabiliteit”, “wilskracht”, “doorzetten”. Omdat veel mensen schouderklachten hebben is het interessant om onze schouders en dat waar ze voor staan eens onder de loep te nemen.

Allereerst is het belangrijk om je te realiseren dat bij schouderklachten er vaak sprake is van chronisch gespannen schouderspieren. Behalve voor pijn zorgt deze spanning doorgaans ook voor een hoge ademhaling. In de schouders en nek bevinden zich namelijk de hulpademhalingsspieren (voor anatomiekenners: mm.scaleni, m.sternocleidomastoidius, m. trapezius en mm.levator scapulae).

schouders en ademhaling

De hulpademhalingsspieren zorgen er voor dat het lichaam extra zuurstof toegediend krijgt wanneer we een fysieke krachtsinspanning leveren zoals hardlopen. Tevens zorgt deze hoge ademhaling voor meer focus en alertheid, iets wat handig is in geval van gevaar en vluchten. Zodra de krachtsinspanning voorbij is kunnen de schouders weer zakken en wordt de ademhaling langzamer en dieper. Het lichaam herstelt zich. Deze diepere ademhaling, de zogenaamde buikademhaling, geeft ontspanning en ruimte in het lichaam. De blik in de ogen wordt weer zachter. Daarnaast zorgt de buikademhaling ervoor dat weefsels van de onderbuik én de organen worden gemasseerd. Dit komt ook ten goede aan de darmperistaltiek (= de beweging die darmen maken om voedsel voort te stuwen). Ontspannen schouders zijn dus de sleutel voor buikademhaling. En omgekeerd geldt dan ook: een diepe en rustige buikademhaling zorgt voor ontspannen schouder- en nekspieren.

Wanneer we mentale krachtsinspanningen leveren gebruiken we vaak ook onze hulpademhalingsspieren en dus gaan automatisch onze schouders mee omhoog. We zetten letterlijk de schouders ergens onder. Pas als we voor langere tijd teveel van onszelf vragen verkorten de spieren in schouders en nek met als gevolg een permanent hoge ademhaling. Het wordt steeds moeilijker om dan nog op een diep niveau te kunnen ontspannen: de nek- en schouderspieren zijn het verleerd om los te laten. De soepelheid van het spannen en ontspannen is verdwenen. De oorzaak én het gevolg is dat energie naar ons hoofd en ons denken gaat. We vergeten de rest van ons lichaam, want daar waar onze ademhaling is daar is onze aandacht…

schouderstand: status en eigenwaarde

Behalve de hulpademhalingsspieren zitten rondom de schouderbladen en het schoudergewricht nog veel andere spiergroepen. Afhankelijk van de spiergroep waar de verkorting optreedt, kunnen de schouders een bijbehorende positie aannemen in het geval van permanente spanning. De schouders kunnen omhoog gaan, waarbij het hoofd als het ware wegduikt tussen de schouders. De schouders kunnen naar voren staan of juist overdreven naar achteren. Ook komt de houding voor van een hoog opgetrokken linkerschouder en een laaghangend rechterschouder. Elke chronisch gespannen schouderstand – mits niet veroorzaakt door een fysiek probleem - typeert een levenshouding ten aanzien van status en eigenwaarde.

Het verband tussen schouders en status is heel illustratief bij beroepen waar uniforms worden gedragen zoals bij de politie, brandweer en in het leger. De strepen en kwasten van de schouderepauletten op het uniform geven aan welke rang iemand heeft. En vaak is het zo: hoe meer strepen, hoe breder de schouders lijken en hoe meer status verbeeld moet worden.

Maar ook zonder schouderversierselen kan iemand de buitenwereld een hoge status willen doen geloven. Door de schouders naar achteren te brengen lijkt de borst breder en wordt “trots”, “mannelijkheid” en “kracht” verbeeld. Het is niet voor niets dat in sportscholen veel mensen - doorgaans mannen - trainen voor een brede schouderpartij. Op zich is het natuurlijk goed om te werken aan sterke spieren maar wanneer er extra veel aandacht op het trainen van de schouderpartij ligt kun je er van uitgaan dat het voor deze mensen belangrijk is hoe zij op anderen overkomen.

Het tegenovergestelde van brede schouders, ook in psychologische zin, zijn hangende smalle schouders. Ze drukken uit dat iemand het leven als een zwaarwegende last ziet. De borstspieren - die van schouder naar borstgebied lopen- zijn gespannen of verkort. De longen krijgen hierdoor weinig ruimte en kunnen niet volledig ontplooien tijdens het inademen. Interessant is dat de ademhaling bij deze mensen vaak aansluit bij deze levenshouding: veel zuchten, alles lijkt zwaar. Wanneer mensen teveel meegaan met de uitademing betekent dat doorgaans dat zij weinig vertrouwen hebben in hun innerlijke kracht.

Hoge schouders daarentegen wijzen op angst. Voel maar eens wat je lichamelijk reactie is wanneer je schrikt: je deinst terug, je schouders gaan omhoog en je houdt je adem in.

Als angst niet ontladen wordt - bijvoorbeeld door een langdurige onveilige situatie - kan de schouderstand “bevroren” raken. Bij mensen met permanent opgetrokken schouders ligt de oorzaak van de angst vaak in het verleden. Wanneer de bron van angst verdwenen is maar de angst nog niet ontladen is, blijft dit niet alleen het lichaam maar ook de geest teisteren. Bovendien kan de hoge ademhaling die hiermee gepaard gaat ook een gevoel van benauwdheid en verdriet met zich meebrengen. Dit resulteert in een wantrouwende aard en moeilijk kunnen loslaten.

rebalancing: ontspannen schouders en zelfvertrouwen

Rebalancingsessies kunnen heel ondersteunend zijn om diepe angsten en gevoelens van onzekerheid of wantrouwen te onderzoeken waarna ze uiteindelijk los kunnen worden gelaten. Door onder begeleiding bewuster te leren ademen en op onderzoek te gaan naar achterliggende – vaak onbewuste - overtuigingen. Massagetechnieken helpen om verkorte spieren weer soepel te maken en uiteindelijk kunnen schouders weer ontspannen. Daarnaast helpt het om schouderspanning los te laten door het lichaamsgewicht iets meer op de voorvoeten te plaatsen. De schouders dragen vaak letterlijk teveel lasten, terwijl onze voeten daar beter voor zijn uitgerust. De voeten kunnen zorgen voor draagkracht en aarding. Het is letterlijk een verademing om oude overtuigingen los te kunnen laten. De schouders kunnen ontspannen, de longen krijgen meer ruimte en een buikademhaling geeft meer rust. Pas dan kan het leven weer met vertrouwen tegemoet worden getreden.

- Chris Dijkstra | simmerblau | november 2014 -